Projekt unijnego kodeksu sieci
NC DR. Unijny kodeks o elastyczności po stronie popytu
Projekt kodeksu sieci, który ustali zasady udziału odbiorców energii, magazynów i agregatorów w rynkach energii i w usługach dla operatorów sieci.
Czym jest NC DR
Forma
Rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej wydane na podstawie art. 59 ust. 1 lit. e rozporządzenia 2019/943. Po przyjęciu obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach UE.NC DR, preambuła · rozporządzenie 2019/943, art. 59Autorzy
Projekt przygotowały ENTSO-E i EU DSO Entity; ACER go poprawiła i przekazała Komisji.raport, sekcja 2Co reguluje
Krajowe warunki dla dostawców usług, profil odniesienia (baseline), kwalifikację dostawców, system informacji o elastyczności (FIS), lokalne rynki elastyczności, koordynację operatorów systemów i wymianę danych.NC DR, tytuły I–XZasada
Kodeks w dużym stopniu ujednolica rynki, ale zostawia państwom, regulatorom i operatorom dużo swobody. Szczegóły ustalają krajowe warunki i metodyki zatwierdzane przez regulatora.raport, sekcja 4Dziesięć kluczowych obszarów
Raport wskazuje dziesięć obszarów kodeksu najważniejszych dla Polski.
raport, sekcja 41
FIS, czyli system informacji o elastyczności
Wspólny krajowy rejestr dostawców i jednostek sterowalnych.
NC DR, art. 24–282
Prekwalifikacja dostawców
Sprawdzenie, czy dostawca i jego zasoby mogą świadczyć usługę.
NC DR, art. 16–233
Profil odniesienia (baseline)
Wyliczenie, ile energii odbiorca zużyłby bez wezwania do redukcji.
NC DR, art. 14–154
Koordynacja OSP–OSD
Wspólne zasady współpracy operatora systemu przesyłowego z operatorami systemów dystrybucyjnych.
NC DR, art. 45–525
Lokalne rynki elastyczności
Rynkowy zakup usług przez operatorów systemów.
NC DR, art. 29–396
Dane AMI i dostęp do danych pomiarowych
Kto i na jakich zasadach korzysta z danych z liczników.
raport, sekcja 47
Zarządzanie zgodami
Zgody użytkowników systemu na korzystanie z ich danych i zasobów.
raport, sekcja 48
Rozliczenia usług
Zasady wyceny i rozliczania usług lokalnych.
NC DR, art. 359
Rejestr jednostek sterowalnych (CU)
Ewidencja zasobów, które mogą świadczyć usługi.
raport, sekcja 410
Interoperacyjność
Współdziałanie systemów informatycznych i wymiany danych.
NC DR, art. 53–54
Kogo dotyczy
PSE
Operator przesyłowy i operator informacji rynku energii; konkuruje z OSD o zasoby rozproszone i może zostać operatorem FIS.raport, sekcja 2OSD
Duzi operatorzy (Enea Operator, Energa-Operator, PGE Dystrybucja, Tauron Dystrybucja) będą kupować usługi lokalne; są na różnym etapie przygotowań.raport, sekcja 2OSDn
Prawie 200 mniejszych operatorów; mają uczestniczyć w krajowym procesie ustalania warunków, większość prawdopodobnie wystąpi o odstępstwa (derogacje).raport, sekcje 2 i 6Agregatorzy i sprzedawcy
Kodeks otwiera rynki na agregację, ale w Polsce brakuje modelu agregacji i przepisów o dedykowanych urządzeniach pomiarowych (DMD).raport, sekcja 6Odbiorcy
Przemysł i firmy z segmentu MŚP to dziś główne źródło DSR; prosumenci to potencjał, którego wykorzystanie wymaga pomiaru i agregacji.raport, sekcja 2Prezes URE
Będzie zatwierdzać krajowe warunki i metodyki.raport, sekcje 2 i 6Minister Energii
Reprezentuje Polskę w komitecie, który głosuje nad kodeksem, i odpowiada za wdrożenie.raport, sekcja 2Harmonogram obowiązków NC DR
06.2027
NC DR wchodzi w życie
Założona data wejścia kodeksu w życie.
06.2028
Krajowe warunki (T&C)
Prezes URE opracowuje i zatwierdza krajowe T&C w ciągu 12 miesięcy od wejścia w życie.
12.2029
T&C dla FIS
Propozycja krajowych T&C dla FIS w ciągu 18 miesięcy od procedury z art. 4.
06.2031
Wymiana danych
Pełna interoperacyjność wymiany danych we wdrożonym FIS w ciągu 48 miesięcy.
06.2033
Pełne usługi FIS
Zapewnienie funkcjonalności usług FIS w ciągu 36 miesięcy od zatwierdzenia T&C dla FIS.
Daty przy założeniu wejścia NC DR w życie 1 czerwca 2027 r. To założenie autorów raportu, raczej optymistyczne. sekcja 7
Co NC DR oznacza dla Polski
Zgodność
Projekt rozporządzenia systemowego Ministra Energii z 22 maja 2026 r. jest w znacznej mierze zgodny z NC DR.raport, sekcja 4Dwa zastrzeżenia
Produkty elastyczności definiują operatorzy w umowach, a agregatorzy nie mają realnej możliwości świadczenia usług.raport, sekcja 4Do zmiany w prawie
Wybór modelu agregacji, przepisy o DMD, mandat Prezesa URE do zatwierdzania wspólnych warunków wszystkich operatorów, standardy rynków lokalnych ustalane na wyższym poziomie niż umowy (np. w IRiESD).raport, sekcja 6Derogacje
Raport nie rekomenduje wnioskowania o odstępstwa. Lepiej bronić obecnego kształtu kodeksu, który w większości odpowiada polskiemu modelowi, a czas do wejścia w życie wykorzystać na przygotowanie CSIRE do obsługi DMD.raport, sekcja 6Rekomendowany model rynku
Hybrydowy: różne produkty u różnych OSD, ale wspólne minimalne standardy.raport, sekcja 5Podstawa prawna i dokumenty
1
Wytyczne ramowe ACER
Na wniosek Komisji ACER przygotowuje niewiążące wytyczne ramowe z zasadami opracowania kodeksu i konsultuje je co najmniej dwa miesiące. Dla NC DR: przekazane Komisji 20.12.2022.art. 59 ust. 4–62
Propozycja kodeksu
Organizacja OSD UE we współpracy z ENTSO energii elektrycznej, wspierana przez komitet redakcyjny, przedkłada ACER propozycję kodeksu w terminie nie dłuższym niż 12 miesięcy. Dla NC DR: 8.05.2024.art. 59 ust. 9–103
Weryfikacja przez ACER
ACER sprawdza zgodność z wytycznymi ramowymi, konsultuje projekt i w ciągu sześciu miesięcy przedkłada go Komisji. Dla NC DR: rekomendacja 01/2025 z 7.03.2025.art. 59 ust. 114
Przyjęcie przez Komisję
Komisja przyjmuje kodeks jako akt wykonawczy w procedurze sprawdzającej, za zgodą państw członkowskich w komitecie. Dla NC DR: w toku (stan na 14.10.2026).art. 59 ust. 1, art. 67 ust. 2
Akty prawne i tekst projektu
- EUR-Lex ↗Rozporządzenie (UE) 2019/943 w sprawie rynku wewnętrznego energii elektrycznejPodstawa prawna NC DR: art. 59 ust. 1 lit. e upoważnia Komisję do wydania kodeksu, a art. 59 określa procedurę jego powstania. Tekst polski.
- EUR-Lex ↗Dyrektywa (UE) 2019/944 w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznejPrzepisy, które NC DR ma wykonać: art. 17 (odpowiedź odbioru z wykorzystaniem agregacji), art. 31 i 40 (zadania operatorów systemów dystrybucyjnych i przesyłowych), art. 32 (zachęty do wykorzystywania elastyczności w systemach dystrybucyjnych), art. 36 i 54 (magazyny energii operatorów). Tekst polski.
- ACER ↗Rekomendacja ACER 01/2025 z projektem NC DRTekst projektu kodeksu przekazany Komisji 7.03.2025. Na nim opierają się ta strona i raport. Tekst angielski.
Historia i stan prac
20.12.2022
ACER przekazuje Komisji wytyczne ramowe dotyczące odpowiedzi odbioru. To punkt wyjścia do napisania kodeksu.
ACER ↗8.05.2024
ENTSO-E i EU DSO Entity przekazują ACER projekt kodeksu.
ENTSO-E ↗jesień 2024
ACER konsultuje projekt publicznie (PC_2024_E_07).
ACER ↗7.03.2025
ACER przekazuje Komisji poprawiony projekt, czyli rekomendację 01/2025. Na tym tekście opiera się ta strona i raport.
ACER ↗14.07–12.09.2025
Komisja przeprowadza konsultacje ukierunkowane projektu ACER.
Komisja Europejska ↗26.03.2026
Posiedzenie komitetu ds. transgranicznej wymiany energii elektrycznej; Komisja zapowiada powrót do prac latem 2026 r.; bez udziału przedstawicieli Polski.
raport, sekcja 614.04.2026
Termin na uwagi państw członkowskich.
raport, sekcja 628.06.2026
W kalendarzu Komisji brak informacji o głosowaniu nad NC DR.
raport, sekcja 614.10.2026
Kodeks nieprzyjęty: strona Komisji opisuje NC DR jako kodeks w przygotowaniu, brak rozporządzenia w EUR-Lex.
Komisja Europejska ↗
Pytania
Czy NC DR już obowiązuje?+
Kiedy NC DR wejdzie w życie?+
Co NC DR zmienia dla OSD?+
Czy Polska może jeszcze wpłynąć na kodeks?+
Więcej o NC DR
Zapytaj asystenta o NC DR
Asystent zna raport, tekst projektu NC DR i 328 dokumentów źródłowych. Przy każdej odpowiedzi podaje źródło.
Zapytaj AI →Pełny raport
Analiza zgodności, zmiany w prawie i pełna tabela obowiązków NC DR (sekcje 4, 6 i 7).